سرمادهی بذر چیست؟ آموزش کامل سرمادهی بذرها

یکی از مهم‌ترین دلایل جوانه نزدن برخی بذرها، عدم طی شدن دوره سرما یا همان سرمادهی است. بسیاری از افراد بذرهای گل و گیاه را تهیه می‌کنند اما با وجود استفاده از خاک مناسب، آبیاری صحیح و نور کافی، بذرها جوانه نمی‌زنند. در بسیاری از موارد دلیل این موضوع خواب بذر و نیاز آن به یک دوره سرمای مشخص است.

سرمادهی بذر یا Stratification یکی از روش‌های طبیعی و بسیار مهم برای شکستن خواب بذر محسوب می‌شود و باعث افزایش درصد جوانه زنی در بسیاری از گیاهان زینتی، دارویی، درختان و درختچه‌ها می‌گردد.

سرمادهی بذر چیست؟

در طبیعت بسیاری از گیاهان بذرهای خود را در فصل پاییز تولید می‌کنند. اگر این بذرها بلافاصله جوانه بزنند، گیاهچه‌های جوان در سرمای زمستان از بین خواهند رفت. به همین دلیل طبیعت مکانیزمی ایجاد کرده است که بذر تا زمانی که یک دوره سرمای زمستانی را تجربه نکند، جوانه نزند.

به این دوره سرمای طبیعی که باعث شکستن خواب بذر و آغاز جوانه زنی می‌شود، سرمادهی یا استراتیفیکاسیون گفته می‌شود.

چرا برخی بذرها بدون سرمادهی جوانه نمی‌زنند؟

بعضی از بذرها دارای خواب فیزیولوژیکی هستند. این خواب باعث می‌شود جنین بذر تا زمان دریافت سیگنال‌های محیطی مناسب فعال نشود.

سرما یکی از مهم‌ترین این سیگنال‌ها است. زمانی که بذر چند هفته در دمای پایین قرار می‌گیرد، ترکیبات بازدارنده رشد درون بذر کاهش یافته و بذر آماده جوانه زنی می‌شود.

کدام بذرها به سرمادهی نیاز دارند؟

نیاز به سرمادهی در گیاهان مختلف متفاوت است اما معمولاً بسیاری از گیاهان چندساله و مناطق سردسیر به این فرآیند نیاز دارند.

چندتا را به طور مثال براتون در زیر لیست کردم.

1. روش سرمادهی بذر در یخچال

مرحله اول: آماده کردن بذر

بذرها را داخل مقداری کوکوپیت، پیت ماس، ورمیکولیت یا دستمال کاغذی مرطوب قرار دهید.

بستر باید فقط مرطوب باشد و نباید آب اضافی داشته باشد زیرا رطوبت بیش از حد باعث کپک زدگی بذرها می‌شود.

مرحله دوم: قرار دادن در کیسه

بذرها را داخل یک کیسه زیپ‌دار یا ظرف دربسته قرار دهید تا رطوبت حفظ شود.

مرحله سوم: قرار دادن در یخچال

کیسه را داخل یخچال و در دمای حدود 1 تا 5 درجه سانتی‌گراد قرار دهید.

توجه داشته باشید که بذرها نباید داخل فریزر قرار بگیرند زیرا یخ زدگی می‌تواند به بذر آسیب برساند.

مرحله چهارم: پایان دوره سرما

بسته به نوع گیاه، دوره سرمادهی می‌تواند از 2 تا 12 هفته یا بیشتر متغیر باشد.

پس از پایان دوره سرما، بذرها را در بستر کشت مناسب بکارید.

2. سرمادهی خشک بذرها

برخی از باغبانان و تولیدکنندگان بذر، بذرها را به صورت خشک و بدون استفاده از بستر مرطوب برای مدتی در یخچال نگهداری می‌کنند. به این روش سرمادهی خشک گفته می‌شود.

در این روش بذرها داخل پاکت کاغذی، پاکت بذر یا ظرف دربسته قرار گرفته و در دمای حدود 1 تا 5 درجه سانتی‌گراد نگهداری می‌شوند.

این روش برای برخی از گیاهان می‌تواند مفید باشد اما در بسیاری از گونه‌ها، شکستن خواب بذر تنها در صورتی به خوبی انجام می‌شود که بذر علاوه بر سرما، رطوبت کافی نیز دریافت کند.

بنابراین قبل از انتخاب روش سرمادهی بهتر است نیاز اختصاصی هر گیاه بررسی شود. در بیشتر موارد، سرمادهی مرطوب درصد جوانه‌زنی بالاتری نسبت به سرمادهی خشک ایجاد می‌کند.

3. سرمادهی طبیعی در فضای باز

اگر در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که زمستان سردی دارد، می‌توانید بذرها را در پاییز مستقیماً در باغچه یا گلدان بکارید.

در این روش طبیعت فرآیند سرمادهی را انجام می‌دهد و بذرها در بهار به طور طبیعی جوانه خواهند زد.

برای بسیاری از گیاهان چندساله، این روش بهترین و طبیعی‌ترین نتیجه را ایجاد می‌کند.

مدت زمان سرمادهی بذرها

مدت زمان سرمادهی در گیاهان مختلف متفاوت است اما معمولاً بین 2 تا 12 هفته متغیر می‌باشد.

همیشه بهتر است قبل از کاشت، نیاز هر بذر را به صورت اختصاصی بررسی کنید زیرا برخی گیاهان به سرمادهی کوتاه و برخی به دوره‌های طولانی‌تر نیاز دارند.

در سایت منصوری گل، اگر بذری نیاز به سرمادهی داشته باشد در بخش توضیحات محصولات حتما ذکر خواهد شد. قبل کاشت میتونید توضیحات آن بذر را در سایت بخوانید.

اشتباهات رایج هنگام سرمادهی بذر

  • قرار دادن بذرها در فریزر
  • خشک شدن بستر سرمادهی
  • خیس شدن بیش از حد بذرها
  • کوتاه بودن دوره سرما
  • نگهداری بذرها در دمای نامناسب

آیا همه بذرها به سرمادهی نیاز دارند؟

خیر. بسیاری از گل‌های فصلی و سبزیجات بدون نیاز به سرمادهی جوانه می‌زنند.

گیاهانی مانند جعفری، گازانیا، آهار، همیشه بهار، گل جعفری و بسیاری از سبزیجات تنها با فراهم بودن رطوبت و دمای مناسب به راحتی جوانه خواهند زد.

جمع بندی

سرمادهی یکی از مهم‌ترین روش‌های افزایش جوانه زنی بذرهای خاص و چندساله است. بسیاری از بذرهایی که در طبیعت زمستان را سپری می‌کنند، برای شکستن خواب بذر به یک دوره سرمای مشخص نیاز دارند.

با استفاده از روش سرمادهی در یخچال یا کاشت پاییزه در فضای باز می‌توان درصد جوانه زنی این بذرها را به شکل قابل توجهی افزایش داد و گیاهانی سالم و قوی پرورش داد.

سوالات متداول

سرمادهی بذر چیست؟

سرمادهی فرآیندی است که طی آن بذر برای مدت مشخصی در دمای پایین قرار می‌گیرد تا خواب بذر شکسته شده و جوانه زنی آغاز شود.

آیا همه بذرها به سرمادهی نیاز دارند؟

خیر، تنها برخی از گیاهان چندساله، درختان و گیاهان مناطق سردسیر به سرمادهی نیاز دارند.

بهترین دما برای سرمادهی بذر چقدر است؟

معمولاً دمای 1 تا 5 درجه سانتی‌گراد بهترین شرایط را برای سرمادهی بسیاری از بذرها فراهم می‌کند.

آیا می‌توان بذرها را در فریزر قرار داد؟

خیر، فریزر ممکن است به بذر آسیب بزند. سرمادهی باید در دمای یخچال انجام شود.

برای تهیه انواع بذر گل و گیاه با کیفیت و مرغوب میتوانید به سایت منصوری گل مراجعه نمائید و به صورت آنلاین سفارش بدهید و درب منزل تحویل بگیرید.

لینک های مفید :

لینک های کانالهای ویدیوهای آموزشی :

انتشار مطالب سایت منصوری گل با ذکر منبع بلامانع هست.